Zaburzenie ze spektrum autyzmu (ASD) to rozwojowe zaburzenie neurologiczne, którego objawy mogą pojawić się już w pierwszym roku życia i w różnym stopniu towarzyszyć dziecku przez całe życie. Czym dokładnie jest autyzm i jak przebiega proces jego diagnozy?
Przyczyny autyzmu
Etiologia autyzmu jest złożona i nie do końca poznana. Wpływ na jego rozwój mają czynniki genetyczne, środowiskowe, biologiczne oraz perinatalne – np. przedwczesny poród czy niedotlenienie. Badania pokazują wyższe ryzyko ASD u rodzeństwa oraz wysoką zgodność u bliźniąt jednojajowych.
Objawy autyzmu
Pierwsze objawy często zauważają rodzice, nauczyciele lub opiekunowie. Niepokojące sygnały to m.in.:
- brak gaworzenia lub opóźniona mowa, echolalia, brak odpowiedzi na zaczepki słowne,
- brak kontaktu wzrokowego, mimiki, gestykulacji, brak zainteresowania innymi dziećmi,
- nieadekwatne reakcje na bodźce, brak wskazywania palcem, skupienie na przedmiotach,
- zachowania stereotypowe – machanie rękami, kręcenie się, szeregowanie zabawek,
- silna wrażliwość na zmiany i potrzeba stałych schematów.
Te objawy nie muszą świadczyć o autyzmie, ale powinny skłonić do konsultacji ze specjalistą.
Jak wygląda diagnoza autyzmu?
Diagnoza zazwyczaj rozpoczyna się między 18. a 24. miesiącem życia. Proces obejmuje:
- Wywiad z rodzicami – obejmujący rozwój dziecka, ciążę, pierwsze miesiące życia,
- Obserwację dziecka – reakcje na otoczenie, zabawę i nowe osoby,
- Test ADOS-2 – standaryzowane narzędzie obserwacji interakcji społecznych,
- Konsultację psychiatryczną – lekarz na podstawie dokumentacji wydaje diagnozę,
- Omówienie diagnozy – zespół specjalistów przekazuje rodzicom wnioski i zalecenia.
Dlaczego szybka diagnoza jest ważna?
Wczesne rozpoznanie umożliwia szybsze wdrożenie indywidualnego planu terapeutycznego i wsparcia rozwoju dziecka. Proces diagnozy może trwać, ale im wcześniej zostanie rozpoczęty, tym lepiej dla dziecka i jego rodziny.
Jeśli zauważysz u swojego dziecka niepokojące objawy, nie czekaj – skontaktuj się ze specjalistą.
